Thuế TNCN 2026: Biểu Thuế 5 Bậc Mới Và File Tính Thuế Tự Động

Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, mang đến những thay đổi lớn nhất kể từ khi ban hành năm 2007. Điểm đáng chú ý nhất: biểu thuế lũy tiến từng phần giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, mức giảm trừ gia cảnh tăng lên 11 triệu đồng/tháng cho bản thân.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từng thay đổi, so sánh cũ vs mới, và quan trọng nhất — cung cấp công thức Excel để tính thuế TNCN tự động theo biểu mới. Đặc biệt hữu ích cho kế toán, HR, và freelancer tự tính thuế.

1. Tổng Quan Các Thay Đổi Chính Từ 01/07/2026 #

Dưới đây là 5 thay đổi quan trọng nhất so với Luật hiện hành:

1.1 Biểu thuế lũy tiến: 7 bậc → 5 bậc #

Đây là thay đổi lớn nhất. Biểu thuế mới gộp các bậc trung gian, giúp đơn giản hóa việc tính toán và giảm gánh nặng thuế cho người có thu nhập trung bình.

• Bậc 1: Đến 10 triệu → 5%

• Bậc 2: Trên 10 – 20 triệu → 10%

• Bậc 3: Trên 20 – 40 triệu → 20%

• Bậc 4: Trên 40 – 80 triệu → 30%

• Bậc 5: Trên 80 triệu → 35%

1.2 Giảm trừ gia cảnh tăng #

• Bản thân: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu/năm) — tăng từ 11 triệu giữ nguyên

• Người phụ thuộc: 4.4 triệu đồng/tháng/người (52.8 triệu/năm) — giữ nguyên

Lưu ý: Mức giảm trừ gia cảnh có thể được Chính phủ điều chỉnh theo CPI mà không cần sửa Luật — đây là điểm mới quan trọng, tạo cơ chế linh hoạt hơn trước.

1.3 Ngưỡng miễn thuế hộ kinh doanh tăng lên 500 triệu/năm #

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ không phải nộp thuế TNCN (trước đây là 100 triệu). Đây là tin vui cho hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ và freelancer.

1.4 Thu nhập không chịu thuế mở rộng #

• Thu nhập từ chuyển nhượng BĐS giữa vợ chồng, cha con — miễn thuế

• Thu nhập từ lãi tiết kiệm, trái phiếu Chính phủ — giữ nguyên miễn

• Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng bất động sản giữa người thân trực hệ — miễn thuế

1.5 Quy định mới về kê khai và hoàn thuế #

Cá nhân có thu nhập từ một nguồn đã khấu trừ đủ thuế tại nguồn không cần quyết toán cuối năm. Thời hạn hoàn thuế giảm xuống còn 15 ngày (từ 30 ngày). Có thể kê khai thuế online qua eTax Mobile.

2. So Sánh Chi Tiết: Biểu Thuế Cũ 7 Bậc vs Mới 5 Bậc #

Sự khác biệt rõ ràng nhất nằm ở cách phân bậc thuế. Biểu mới 5 bậc gộp các bậc giữa, giúp người thu nhập 15-40 triệu/tháng được lợi nhiều nhất.

2.1 Biểu thuế cũ (áp dụng đến 30/06/2026) #

Bậc  | Thu nhập chịu thuế/tháng         | Thuế suất
─────┼──────────────────────────────────┼──────────
  1  | Đến 5 triệu                      |   5%
  2  | Trên 5  – 10 triệu               |  10%
  3  | Trên 10 – 18 triệu               |  15%
  4  | Trên 18 – 32 triệu               |  20%
  5  | Trên 32 – 52 triệu               |  25%
  6  | Trên 52 – 80 triệu               |  30%
  7  | Trên 80 triệu                    |  35%

2.2 Biểu thuế mới (áp dụng từ 01/07/2026) #

Bậc  | Thu nhập chịu thuế/tháng         | Thuế suất
─────┼──────────────────────────────────┼──────────
  1  | Đến 10 triệu                     |   5%
  2  | Trên 10 – 20 triệu               |  10%
  3  | Trên 20 – 40 triệu               |  20%
  4  | Trên 40 – 80 triệu               |  30%
  5  | Trên 80 triệu                    |  35%

2.3 Ai được lợi nhiều nhất? #

Người có thu nhập chịu thuế từ 10 đến 40 triệu/tháng được lợi nhiều nhất. Cụ thể:

• TNCT 15 triệu/tháng: cũ = 1.25 triệu | mới = 1 triệu | tiết kiệm 250K/tháng

• TNCT 25 triệu/tháng: cũ = 3.25 triệu | mới = 2.5 triệu | tiết kiệm 750K/tháng

• TNCT 35 triệu/tháng: cũ = 5.85 triệu | mới = 4.5 triệu | tiết kiệm 1.35 triệu/tháng

• TNCT 50 triệu/tháng: cũ = 9.75 triệu | mới = 7.5 triệu | tiết kiệm 2.25 triệu/tháng

• TNCT 80 triệu/tháng: cũ = 18.75 triệu | mới = 16.5 triệu | tiết kiệm 2.25 triệu/tháng

💰 Với mức lương 30 triệu/tháng (TNCT khoảng 17 triệu sau giảm trừ), bạn tiết kiệm khoảng 450.000đ/tháng — tương đương 5.4 triệu/năm.

3. Công Thức Excel Tính Thuế TNCN Theo Biểu Mới 5 Bậc #

Dưới đây là hệ thống công thức Excel hoàn chỉnh để tính thuế TNCN tự động. Bạn có thể áp dụng ngay vào bảng lương.

3.1 Bước 1 — Tính thu nhập chịu thuế #

// Giả sử bảng lương có các cột:
// B = Lương gross, C = BHXH (8%), D = BHYT (1.5%), E = BHTN (1%)
// F = Giảm trừ bản thân, G = Số người phụ thuộc

// Thu nhập chịu thuế (TNCT)
=MAX(0, B2 - C2 - D2 - E2 - F2 - G2*4400000)

// Ví dụ: Lương 30 triệu, BHXH 2.4tr, BHYT 450K, BHTN 300K
// Giảm trừ bản thân 11tr, 1 NPT = 4.4tr
// TNCT = MAX(0, 30,000,000 - 2,400,000 - 450,000 - 300,000 - 11,000,000 - 4,400,000)
// TNCT = 11,450,000

3.2 Bước 2 — Tính thuế TNCN theo biểu 5 bậc mới #

Công thức rút gọn (dùng phương pháp tính thuế nhanh):

// TNCT nằm ở cột H, công thức tại cột I:

=IF(H2<=0, 0,
 IF(H2<=10000000, H2*5%,
  IF(H2<=20000000, H2*10%-500000,
   IF(H2<=40000000, H2*20%-2500000,
    IF(H2<=80000000, H2*30%-6500000,
     H2*35%-10500000)))))

Giải thích số trừ nhanh: Mỗi bậc có một "số trừ nhanh" giúp tính thuế chỉ bằng 1 phép nhân và 1 phép trừ, thay vì phải tính từng bậc. Ví dụ bậc 3: thuế = TNCT × 20% - 2,500,000.

3.3 Bảng số trừ nhanh biểu mới #

Bậc | TNCT/tháng         | Thuế suất | Số trừ nhanh
────┼────────────────────┼───────────┼─────────────
 1  | Đến 10 triệu       |    5%     |          0
 2  | 10 – 20 triệu      |   10%     |    500,000
 3  | 20 – 40 triệu      |   20%     |  2,500,000
 4  | 40 – 80 triệu      |   30%     |  6,500,000
 5  | Trên 80 triệu      |   35%     | 10,500,000

3.4 Bước 3 — Công thức tính lương NET #

// Lương NET = Lương gross - BHXH - BHYT - BHTN - Thuế TNCN
=B2 - C2 - D2 - E2 - I2

// Hoặc dùng LET cho gọn (Excel 365):
=LET(
  gross, B2,
  bhxh, gross*8%,
  bhyt, gross*1.5%,
  bhtn, gross*1%,
  gtbt, 11000000,
  npt, G2*4400000,
  tnct, MAX(0, gross - bhxh - bhyt - bhtn - gtbt - npt),
  thue, IF(tnct<=0, 0,
    IF(tnct<=10000000, tnct*5%,
     IF(tnct<=20000000, tnct*10%-500000,
      IF(tnct<=40000000, tnct*20%-2500000,
       IF(tnct<=80000000, tnct*30%-6500000,
        tnct*35%-10500000))))),
  gross - bhxh - bhyt - bhtn - thue
)

💡 Mẹo: Dùng hàm LET trong Excel 365 để gộp toàn bộ tính toán vào 1 ô. Không cần helper columns, dễ kiểm tra và bảo trì.

4. So Sánh Thuế Phải Nộp: Biểu Cũ vs Biểu Mới #

Để minh họa rõ ràng hơn, dưới đây là bảng so sánh thuế phải nộp cho các mức TNCT phổ biến:

TNCT/tháng   | Thuế cũ (7 bậc) | Thuế mới (5 bậc) | Chênh lệch
─────────────┼─────────────────┼──────────────────┼───────────
  5,000,000  |       250,000   |       250,000    |        0
 10,000,000  |       750,000   |       500,000    |  -250,000
 15,000,000  |     1,500,000   |     1,000,000    |  -500,000
 20,000,000  |     2,500,000   |     1,500,000    | -1,000,000
 30,000,000  |     4,750,000   |     3,500,000    | -1,250,000
 40,000,000  |     7,750,000   |     5,500,000    | -2,250,000
 50,000,000  |     9,750,000   |     8,500,000    | -1,250,000
 60,000,000  |    12,750,000   |    11,500,000    | -1,250,000
 80,000,000  |    18,750,000   |    17,500,000    | -1,250,000
100,000,000  |    25,750,000   |    24,500,000    | -1,250,000

Nhận xét: Mức TNCT từ 20-40 triệu được lợi nhiều nhất (tiết kiệm 1-2.25 triệu/tháng). Người thu nhập rất cao (trên 80 triệu) cũng được lợi nhưng ít hơn tương đối.

5. Ví Dụ Thực Tế: Tính Thuế Cho Nhân Viên Văn Phòng #

5.1 Case 1: Nhân viên lương 20 triệu, 0 người phụ thuộc #

Lương gross:       20,000,000
BHXH (8%):         -1,600,000
BHYT (1.5%):         -300,000
BHTN (1%):           -200,000
Giảm trừ bản thân: -11,000,000
NPT (0 người):              0
────────────────────────────
TNCT:               6,900,000

Thuế mới: 6,900,000 × 5% = 345,000 đ
Thuế cũ:  6,900,000 × 5% = 345,000 đ
→ Không đổi (vì TNCT dưới 10 triệu, bậc 1 giống nhau)

5.2 Case 2: Nhân viên lương 35 triệu, 1 người phụ thuộc #

Lương gross:       35,000,000
BHXH (8%):         -2,800,000
BHYT (1.5%):         -525,000
BHTN (1%):           -350,000
Giảm trừ bản thân: -11,000,000
NPT (1 người):      -4,400,000
────────────────────────────
TNCT:              15,925,000

Thuế mới: 15,925,000 × 10% - 500,000 = 1,092,500 đ
Thuế cũ:  5,000,000×5% + 5,000,000×10% + 5,925,000×15% = 1,638,750 đ
→ Tiết kiệm: 546,250 đ/tháng = 6,555,000 đ/năm

5.3 Case 3: Quản lý lương 50 triệu, 2 người phụ thuộc #

Lương gross:       50,000,000
BHXH (8%):         -4,000,000
BHYT (1.5%):         -750,000
BHTN (1%):           -500,000
Giảm trừ bản thân: -11,000,000
NPT (2 người):      -8,800,000
────────────────────────────
TNCT:              24,950,000

Thuế mới: 24,950,000 × 20% - 2,500,000 = 2,490,000 đ
Thuế cũ:  5,000,000×5% + 5,000,000×10% + 8,000,000×15% + 6,950,000×20% = 3,340,000 đ
→ Tiết kiệm: 850,000 đ/tháng = 10,200,000 đ/năm

📊 Mức lương 35-50 triệu (phổ biến với quản lý tầm trung) tiết kiệm 6-10 triệu/năm — một con số đáng kể!

6. Hướng Dẫn Xây Dựng Bảng Tính Thuế TNCN Trong Excel #

Nếu bạn muốn tự tạo bảng tính thuế TNCN trong Excel, đây là cách thiết kế:

6.1 Cấu trúc bảng tính #

// Headers (Dòng 1):
// A: STT | B: Họ Tên | C: Lương Gross | D: BHXH (8%)
// E: BHYT (1.5%) | F: BHTN (1%) | G: Giảm trừ BT
// H: Số NPT | I: Giảm trừ NPT | J: TNCT | K: Thuế TNCN
// L: Lương NET

// Công thức dòng 2:
D2: =C2*8%
E2: =C2*1.5%
F2: =C2*1%
G2: =11000000
I2: =H2*4400000
J2: =MAX(0, C2-D2-E2-F2-G2-I2)
K2: =IF(J2<=0,0,IF(J2<=10000000,J2*5%,IF(J2<=20000000,J2*10%-500000,IF(J2<=40000000,J2*20%-2500000,IF(J2<=80000000,J2*30%-6500000,J2*35%-10500000)))))
L2: =C2-D2-E2-F2-K2

6.2 Bổ sung tính năng so sánh cũ vs mới #

// Cột M: Thuế theo biểu CŨ (7 bậc)
=IF(J2<=0,0,IF(J2<=5000000,J2*5%,IF(J2<=10000000,J2*10%-250000,IF(J2<=18000000,J2*15%-750000,IF(J2<=32000000,J2*20%-1650000,IF(J2<=52000000,J2*25%-3250000,IF(J2<=80000000,J2*30%-5850000,J2*35%-9850000)))))))

// Cột N: Chênh lệch thuế (+ = có lợi)
=M2-K2

// Cột O: % Tiết kiệm
=IF(M2=0, 0, N2/M2)

💡 Mẹo: Dùng Conditional Formatting để tô xanh cho ô Chênh lệch > 0 (có lợi) và tô đỏ cho ô < 0 (bất lợi). Thực tế với biểu mới, hầu hết nhân viên sẽ thấy toàn xanh!

7. Lưu Ý Quan Trọng Cho Kế Toán Và HR #

• Áp dụng từ 01/07/2026 — lương tháng 7/2026 trở đi tính theo biểu mới

• Quyết toán năm 2026 sẽ tính 6 tháng đầu theo biểu cũ + 6 tháng sau theo biểu mới

• Cần cập nhật phần mềm kế toán (MISA, Fast...) trước 01/07/2026

• Thông báo cho nhân viên về thay đổi thuế TNCN — lương NET sẽ tăng từ tháng 7

• Freelancer/hộ KD dưới 500 triệu/năm cần kiểm tra lại nghĩa vụ thuế

• Giảm trừ gia cảnh có thể được điều chỉnh bằng Nghị định (không cần sửa Luật)

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) #

Biểu thuế mới áp dụng cho thu nhập tháng nào? #

Biểu thuế 5 bậc mới áp dụng cho thu nhập phát sinh từ ngày 01/07/2026 trở đi. Tức là lương tháng 7/2026 (thường nhận vào tháng 8) sẽ được tính theo biểu mới. Nửa đầu năm 2026 vẫn tính theo biểu cũ 7 bậc.

Tôi là freelancer, doanh thu dưới 500 triệu thì sao? #

Nếu tổng doanh thu từ kinh doanh của bạn dưới 500 triệu đồng/năm (trước đây là 100 triệu), bạn thuộc diện miễn thuế TNCN từ kinh doanh. Tuy nhiên, nếu bạn có thu nhập từ tiền lương, tiền công (hợp đồng lao động) thì phần thu nhập đó vẫn phải kê khai và nộp thuế bình thường.

Công thức Excel có áp dụng cho cả biểu cũ và mới không? #

Trong bài viết mình cung cấp cả 2 công thức — biểu cũ 7 bậc và biểu mới 5 bậc. Bạn có thể dùng song song để so sánh, hoặc chỉ dùng công thức biểu mới từ tháng 7/2026 trở đi.

Nếu bản thân thay đổi số người phụ thuộc giữa năm thì tính sao? #

Giảm trừ người phụ thuộc tính theo thực tế: từ tháng đăng ký đến tháng hủy đăng ký. Ví dụ, bạn đăng ký NPT vào tháng 4, thì tháng 4-12 được giảm trừ. Khi quyết toán cuối năm, cơ quan thuế sẽ điều chỉnh theo số tháng thực tế.

Phần mềm kế toán tự động cập nhật biểu mới không? #

Các phần mềm lớn như MISA, Fast Accounting, 1C, Bravo... thường cập nhật biểu thuế mới qua bản update trước ngày hiệu lực. Bạn cần kiểm tra và cập nhật phần mềm trước 01/07/2026. Nếu dùng Excel tự tính, hãy dùng công thức mình chia sẻ ở trên.

Kết Luận #

Biểu thuế TNCN 5 bậc mới từ 01/07/2026 là thay đổi tích cực cho hầu hết người lao động. Người có thu nhập trung bình (20-50 triệu TNCT) được lợi nhiều nhất, tiết kiệm từ 1-2 triệu đồng/tháng.

Với 3 công thức Excel mình chia sẻ — tính TNCT, tính thuế theo biểu mới, và so sánh cũ vs mới — bạn hoàn toàn có thể tự xây dựng bảng tính thuế TNCN cho công ty mà không cần phần mềm chuyên dụng.

Nếu có thắc mắc, hãy comment bên dưới! Ghé Trà Đá Data để cập nhật thêm kiến thức kế toán, Excel và phân tích dữ liệu nhé. 🍵