BIN2HEX, HEX2BIN: chuyển đổi trực tiếp giữa hai hệ đếm, không cần qua bước trung gian thập phân

Ba bài trước lần lượt chuyển đổi nhị phân, thập lục phân, bát phân — nhưng luôn đi qua thập phân làm bước trung gian. BIN2HEX và HEX2BIN bỏ hẳn bước trung gian đó, chuyển thẳng giữa hai hệ đếm trong một hàm duy nhất.

Công thức trong bài dùng dấu phẩy (,); đổi sang dấu chấm phẩy (;) nếu Excel của bạn cấu hình theo vùng miền khác.

Cú pháp #

=BIN2HEX(so_nhi_phan, [do_dai])
=HEX2BIN(so_hex, [do_dai])

BIN2HEX("1001") cho "9". HEX2BIN("9") cho lại "1001".

Không cần công thức lồng hai lớp #

=DEC2HEX(BIN2DEC("1001"))
=BIN2HEX("1001")

Cả hai cho cùng kết quả "9", nhưng cách đầu phải lồng BIN2DEC bên trong DEC2HEX — đi qua thập phân làm bước trung gian không cần thiết. BIN2HEX làm gọn thành một bước duy nhất.

Số âm vẫn giữ đúng giá trị qua bù hai #

=BIN2HEX("1111110111")

Kết quả là "FFFFFFFFF7" — đúng bằng DEC2HEX(-9) đã tính ở bài trước. Chuỗi nhị phân bù hai 10-bit được chuyển thẳng thành chuỗi hex bù hai 10-ký-tự, giữ nguyên giá trị âm ban đầu mà không cần giải mã tay qua thập phân.

HEX2BIN giới hạn phạm vi hẹp hơn hẳn HEX2DEC #

=HEX2BIN("2000")

HEX2DEC("2000") tính được bình thường (ra 8192), nhưng HEX2BIN("2000") báo lỗi #NUM! — vì kết quả cuối cùng luôn phải là một chuỗi nhị phân hợp lệ trong phạm vi -512 đến 511 của DEC2BIN, mà 8192 đã vượt xa phạm vi đó. Đây là điểm dễ gây bất ngờ: HEX2BIN không lỗi vì chuỗi hex sai định dạng, mà vì giá trị nó đại diện quá lớn để "vừa" vào nhị phân 10-bit.

Excel còn có đủ 6 cặp chuyển đổi trực tiếp giữa 3 hệ đếm #

Ngoài BIN2HEX/HEX2BIN, Excel còn có BIN2OCT/OCT2BIN và HEX2OCT/OCT2HEX — đủ bộ chuyển đổi trực tiếp hai chiều giữa cả ba cặp hệ đếm nhị phân, bát phân, thập lục phân, không hàm nào trong số này cần đi qua thập phân làm trung gian.

Tổng kết #

BIN2HEX và HEX2BIN chuyển thẳng giữa nhị phân và thập lục phân, gọn hơn hẳn việc lồng DEC2BIN/DEC2HEX qua bước trung gian thập phân. Giới hạn phạm vi luôn theo hệ đếm hẹp nhất trong cặp chuyển đổi — cụ thể là phạm vi 10-bit của nhị phân, dù đầu vào là một chuỗi hex hoàn toàn hợp lệ.

Đọc tiếp trong cùng cụm bài: DELTA, GESTEP — hai hàm so sánh trả về đúng 0 hoặc 1, tiện làm cờ hiệu trong công thức.