BASE: chuyển một số sang hệ đếm khác như nhị phân hay thập lục phân

Bài trước, ARABIC đọc ngược chữ số La Mã. BASE chuyển hẳn sang một hệ thống đếm số khác — nhị phân, bát phân, thập lục phân — những hệ đếm quen thuộc với dân kỹ thuật nhưng ít khi cần tới trong bảng tính thông thường.

Công thức trong bài dùng dấu phẩy (,); đổi sang dấu chấm phẩy (;) nếu Excel của bạn cấu hình theo vùng miền khác.

Cú pháp #

=BASE(so, co_so, [do_dai_toi_thieu])

co_so là hệ đếm đích, nhận giá trị từ 2 đến 36. do_dai_toi_thieu là tuỳ chọn, đệm thêm số 0 phía trước nếu chuỗi kết quả ngắn hơn độ dài này.

Ứng dụng: chuyển sang hệ nhị phân và thập lục phân #

=BASE(15,2)
=BASE(255,16)

BASE(15,2) cho "1111" — biểu diễn nhị phân của 15. BASE(255,16) cho "FF" — biểu diễn thập lục phân (hệ đếm cơ số 16, dùng cả chữ A-F cho các giá trị 10-15).

Đệm số 0 phía trước cho đủ độ dài cố định #

=BASE(5,2,8)

Kết quả "00000101" — dù 5 ở hệ nhị phân chỉ cần 3 ký tự (101), tham số do_dai_toi_thieu=8 buộc Excel đệm thêm số 0 phía trước cho đủ 8 ký tự. Hữu ích khi cần các chuỗi nhị phân cùng độ dài để so sánh hoặc xếp cột cho thẳng hàng.

Ứng dụng: mã hoá đơn giản hoặc bài tập minh hoạ hệ đếm #

=BASE(2026,36)

Với cơ số 36 (dùng cả 10 chữ số và 26 chữ cái), một số khá lớn được rút gọn thành chuỗi ngắn hơn nhiều — đây là nguyên lý đằng sau nhiều dịch vụ rút gọn URL, mã đơn hàng ngắn gọn, hay các bài tập minh hoạ cách máy tính biểu diễn số ở nhiều hệ đếm khác nhau.

Lỗi thường gặp: cơ số ngoài phạm vi 2-36 #

=BASE(15,1)

co_so nhỏ hơn 2 hoặc lớn hơn 36 sẽ báo lỗi #NUM! — hệ đếm cơ số 1 không có ý nghĩa toán học (không đủ ký hiệu để phân biệt các giá trị), và cơ số lớn hơn 36 vượt quá số ký tự chữ và số có sẵn trong bảng chữ cái La-tinh để biểu diễn.

Tổng kết #

BASE chuyển một số thập phân sang chuỗi biểu diễn ở một hệ đếm khác, từ 2 đến 36, kèm tuỳ chọn đệm số 0 cho đủ độ dài cố định. Ứng dụng phổ biến nhất là chuyển đổi nhị phân/thập lục phân cho công việc kỹ thuật hoặc minh hoạ nguyên lý hệ đếm.

Đọc tiếp trong cùng cụm bài: DECIMAL — chiều ngược lại, đọc một chuỗi ở hệ đếm khác về số thập phân quen thuộc.