ROMAN: chuyển một số thành chữ số La Mã, và giới hạn 3.999 ít người để ý

ROMAN là một trong những hàm ít dùng nhất nhưng khi cần lại không có cách nào khác thay thế: chuyển một số thông thường thành chuỗi chữ số La Mã.

Công thức trong bài dùng dấu phẩy (,); đổi sang dấu chấm phẩy (;) nếu Excel của bạn cấu hình theo vùng miền khác.

Cú pháp #

=ROMAN(so, [kieu])

ROMAN(1994) trả về "MCMXCIV". Tham số kieu (từ 0 đến 4) điều chỉnh mức độ rút gọn — 0 là cách viết cổ điển đầy đủ, các mức cao hơn dùng các quy tắc rút gọn không chính thống để chuỗi ngắn hơn.

Ứng dụng: đánh số chương sách hoặc số thứ tự sự kiện thường niên #

=ROMAN(A2)

Chương 4 của một cuốn sách hiển thị thành "Chương IV", hay số thứ tự một giải đấu thường niên ("Giải đấu lần thứ " & ROMAN(A2)) — cách trình bày quen thuộc trong xuất bản và các sự kiện lặp lại hàng năm.

Các mức rút gọn khác nhau #

=ROMAN(499,0)
=ROMAN(499,4)

ROMAN(499,0) cho "CDXCIX" — cách viết cổ điển đầy đủ. ROMAN(499,4) cho "ID" — rút gọn tối đa theo một quy tắc phi chính thống ít được dùng trong thực tế (viết 1 trước D để biểu diễn 499, một cách viết không xuất hiện trong hệ La Mã cổ điển chuẩn). Trong thực tế hầu như luôn dùng kieu=0 hoặc bỏ trống tham số này.

Giới hạn quan trọng nhất: chỉ từ 1 đến 3.999 #

=ROMAN(4000)

Kết quả là lỗi #VALUE!. Hệ chữ số La Mã cổ điển không có ký hiệu chuẩn cho số từ 4.000 trở lên — cách viết truyền thống dùng dấu gạch ngang phía trên một ký tự để nhân giá trị đó lên 1.000 lần, nhưng đây là ký hiệu đặc biệt không thể hiện được bằng văn bản thuần, nên Excel không hỗ trợ và báo lỗi ngay khi vượt ngưỡng 3.999.

ROMAN(0) và số âm #

=ROMAN(0)
=ROMAN(-5)

ROMAN(0) trả về chuỗi rỗng "" — người La Mã cổ đại không có ký hiệu cho số 0. ROMAN(-5) báo lỗi #VALUE! — số âm cũng không có cách biểu diễn nào trong hệ La Mã.

Tổng kết #

ROMAN chuyển một số thành chuỗi chữ số La Mã, dùng phổ biến nhất để đánh số chương sách hay sự kiện thường niên. Chỉ nhận số nguyên từ 1 đến 3.999 — vượt ngưỡng, bằng 0, hoặc số âm đều báo lỗi hoặc trả về chuỗi rỗng.

Đọc tiếp trong cùng cụm bài: ARABIC — chiều ngược lại, đọc một chuỗi La Mã thành số thường.